De rente die na een arbeidsongeval of een beroepsziekte wordt uitgekeerd, is sinds 2026 gebaseerd op een herstructurering van de schadeloosstelling. De wet op de financiering van de sociale zekerheid voor 2025, die op 28 februari 2025 werd afgekondigd, heeft het AT-MP-regime grondig gewijzigd. Voor verzekerden die overwegen een rente van een arbeidsongeval terug te kopen, ligt de moeilijkheid nu in het onderscheid tussen de verschillende componenten van de schadeloosstelling en de tijdlijn voor de uitvoering.
Rente AT-MP en terugkoop van kapitaal: twee mechanismen die niet verward mogen worden
De term “terugkoop” verwijst historisch naar de mogelijkheid om een fractie van de levenslange rente voor permanente invaliditeit om te zetten in een eenmalige kapitaaluitkering. Dit mechanisme stelde verzekerden wiens invaliditeitspercentage een bepaalde drempel overschreed in staat om onmiddellijk een bedrag te ontvangen, in plaats van gespreide uitkeringen gedurende hun leven.
Lees ook : Hoe deel te nemen aan een solidariteitsactie door van je oude meubels af te komen?
De wet op de financiering van de sociale zekerheid voor 2020 had al de mogelijkheid om tot 25% van het rente bedrag terug te kopen, afgeschaft. Het aangegeven doel was de leesbaarheid van het systeem en de jaarlijkse herwaardering van de uitkeringen. Verschillende parlementariërs hebben sindsdien gewaarschuwd voor de gevolgen van deze afschaffing voor mensen met een handicap, die de toegang tot een kapitaal van soms enkele tienduizenden euro’s verloren.
Met de hervorming van 2026 wordt de vraag naar terugkoop niet meer in dezelfde termen gesteld. Eerst moet worden bepaald of het dossier nog onder een mechanisme van omzetting in kapitaal valt, of dat het overgaat naar de nieuwe schadeloosstellingsstructuur. Werkgevers en werknemers hebben er belang bij om de terugkoop van rente bij een arbeidsongeval in 2026 te plannen rekening houdend met deze regelgevende verschuiving.
Verder lezen : Hoe eenvoudig een beursorder te plaatsen bij uw online broker
Duale schadeloosstelling: wat de hervorming verandert in de berekening van de rente
Voor de hervorming werd de rente AT-MP globaal berekend. Er werd geen onderscheid gemaakt tussen het deel dat verband hield met het verlies van inkomen en dat van de functionele gevolgen (aanhoudende pijn, verlies van mobiliteit, impact op het dagelijks leven). Deze ambiguïteit werd in januari 2023 door de Hoge Raad beslecht: de rente dekte niet het permanente functionele tekort.
De hervorming legt in de wet een schadeloosstelling in twee afzonderlijke delen vast. Het eerste deel compenseert het verlies van verdiencapaciteit, dat wil zeggen de impact op het salaris en de carrière. Het tweede deel vergoedt de permanente functionele schade, onafhankelijk van enige professionele dimensie.
Deze scheiding heeft directe gevolgen voor de strategie van terugkoop of betwisting van een rente:
- Een verzekerde met een laag invaliditeitspercentage kan terechtkomen met een herstructurering van de schadeloosstelling waarbij het “functionele” deel het grootste deel van de compensatie vertegenwoordigt, zonder mogelijkheid tot omzetting in kapitaal onder de oude voorwaarden.
- Voor hogere invaliditeitspercentages hangt het deel dat verband houdt met het verlies van inkomen af van het eerdere salaris en de toegepaste schaal, wat de berekening technischer maakt dan voor de hervorming.
- In geval van onverschoonbare schuld van de werkgever worden de rechten op renteverhoging versterkt, maar de logica van schadevergoeding voor het permanente functionele tekort evolueert ook.
Tijdlijn van de AT-MP-hervorming 2026 en overgangsrechten
De operationele inwerkingtreding van de hervorming is aangekondigd voor 1 november 2026. Deze datum creëert een overgangsperiode waarin de oude regels en de nieuwe bepalingen naast elkaar bestaan.
Voor dossiers die voor deze datum zijn geopend, is de vraag naar overgangsrechten bepalend. Een werknemer wiens arbeidsongeval onder het oude regime is erkend, kan in een hybride situatie terechtkomen, waarbij de aanvankelijk berekende rente volgens de oude schaal opnieuw moet worden geëvalueerd volgens de nieuwe modaliteiten.
Institutionele bronnen blijven voorzichtig over de precieze modaliteiten van de overgang. De term “terugkoop” zelf wordt niet uniform gebruikt in de teksten en communicatie van de sociale zekerheidsinstanties. Deze terminologische overgangszone tussen de oude logica van omzetting in kapitaal en de nieuwe schadeloosstellingsstructuur bemoeilijkt de interpretatie van de rechten voor de verzekerden.
Anticiperen voor november 2026
De terugkoppeling uit het veld toont aan dat de belangrijkste uitdaging niet een eenvoudige financiële berekening is, maar een administratieve anticipatie. Verschillende punten verdienen verificatie voor de verschuiving:
- Is het percentage van de permanente gedeeltelijke invaliditeit definitief vastgesteld door de CPAM, of is er nog een betwisting aan de gang?
- Bevat het dossier een erkenning van onverschoonbare schuld, wat extra rechten onder de hervorming opent?
- Valt de lopende rente onder een ongeval dat vóór de afschaffing van de gedeeltelijke terugkoop (voor 2020) heeft plaatsgevonden, wat een residueel recht op omzetting in kapitaal zou kunnen openen?
- Zijn de termijnen voor beroep bij de rechtbank verenigbaar met de tijdlijn van november 2026?
Percentage van invaliditeit en schaal: de concrete impact op het bedrag van de rente
Het bedrag van de rente hangt af van het percentage van permanente invaliditeit vastgesteld door de medische adviseur. Onder de hervorming blijft dit percentage een centrale rol spelen, maar de verdeling tussen professioneel deel en functioneel deel verandert het eindresultaat.
Voor invaliditeiten onder een bepaalde drempel neemt de schadeloosstelling de vorm aan van een eenmalig kapitaal. Daarboven blijft de levenslange rente bestaan, maar de berekening omvat nu het referentiekader dat wordt gebruikt om het permanente functionele tekort te evalueren. Het referentiesalaris, de sector en de anciënniteit in het bedrijf beïnvloeden het professionele deel.
Werkgevers worden direct geconfronteerd met deze veranderingen: het AT-MP-bijdragepercentage van het bedrijf hangt af van de schadelast. Een hogere rente of een verhoging voor onverschoonbare schuld heeft gevolgen voor de bijdragen in de volgende boekjaren. Het preventief beheer van beroepsrisico’s en de opvolging van lopende AT-MP-dossiers worden een concreet budgettair instrument.
De AT-MP-hervorming van 2026 herdefinieert wat het betekent om een rente “terug te kopen”. Voor de betrokken verzekerden blijft de eerste nuttige reflex om het vastgestelde invaliditeitspercentage en de exacte structuur van de schadeloosstelling te laten controleren voor de verschuiving van november 2026. Een dossier dat onder het oude regime slecht gekwalificeerd is, loopt het risico rechten te verliezen onder het nieuwe.